Saliha Gök : Ekonomi Neden Yoruldu?

 

Ekonomi Neden Yoruldu?

Ekonomi çoğu zaman rakamlarla anlatılır. Enflasyon yüzde kaç, büyüme ne durumda, kur hangi seviyede… Oysa sokakta yürüyen insan için ekonomi bir tablo değil, yorgunluk hissidir. Bugün ekonomiyi anlamak için sayılara değil, insanların yüzüne bakmak yeterlidir.

Son yıllarda yaşanan ekonomik dalgalanmalar, yalnızca gelirleri değil, beklentileri de aşındırdı. İnsanlar artık “kazanmak”tan çok “korumak” üzerine düşünüyor. Bu, bir ekonominin alarm sesidir. Çünkü umut üretmeyen ekonomi, sadece günü kurtarır; yarını inşa edemez.

Türkiye gibi üretim kabiliyeti yüksek ülkelerde asıl mesele kaynak eksikliği değildir. Asıl mesele, istikrar eksikliğidir. Kuralların sık değiştiği, öngörülerin kısa vadeli kaldığı bir ortamda yatırım cesaret ister. Cesaret ise belirsizlikte değil, güvende filizlenir.

Enflasyon, yalnızca fiyatların artışı değildir. Enflasyon, zamanın değer kaybetmesidir. Bugün kazanılan paranın yarın ne olacağının bilinmemesi, insanı bugüne hapseder. Tasarruf kültürü zayıflar, uzun vadeli planlar ertelenir. Toplum yavaş yavaş “geçici” bir ruh hâline girer.

Öte yandan Türkiye’nin hâlâ güçlü olduğu alanlar vardır. Üretim, lojistik, turizm, tarım ve insan kaynağı doğru politikalarla kısa sürede nefes alabilir. Ancak bunun için ekonomiye müdahale eden değil, ekonomiye yön veren bir anlayış gerekir. Piyasa korkuyla değil, yön duygusuyla çalışır.

Ekonomik toparlanma mucizeyle değil, tutarlılıkla olur. Bir gün verilen mesajın ertesi gün bozulmadığı, kuralların kişilere göre değişmediği bir iklim oluştuğunda, güven kendiliğinden gelir. Güven geldiğinde ise para zaten yolunu bulur.

Bugün Türkiye ekonomisinin en çok ihtiyaç duyduğu şey yeni rakamlar değil; yeni bir sakinliktir. Acele etmeyen, panik üretmeyen, topluma “yarın da var” hissini verebilen bir duruş…

Çünkü ekonomi, eninde sonunda bir matematik meselesi değil; bir psikoloji meselesidir.